Inkopers van wegen zagen door alle duurzame inkoopinstrumenten en ontwerpkeuzes het bos niet meer. Daarom ontwikkelde het Nationaal Platform Duurzame Wegverharding (NPDW) op verzoek van en samen met de sector de Inkooptoolbox Duurzame Wegen. Dit maakt het inkopen van duurzame wegen uniform, praktisch en effectief. Nu is het tijd om kleur te bekennen. NPDW-directeur Ingeborg Ligtenberg roept gemeenten en provincies op om zich minimaal te committeren aan ambitieniveau brons.
Van duurzaamheidsdoelen naar praktische handvatten
“De roep vanuit de wegverhardingssector klonk al jaren: we willen graag verduurzamen, maar help ons met praktische handvatten, bewezen maatregelen, inzicht in wat het kost en oplevert en de vertaling naar een inkoopstrategie,” vertelt Ingeborg.
“Daarom hebben we als onafhankelijk platform de sector geholpen om de Inkooptoolbox samen te stellen. Tientallen experts evalueerden de inkoopinstrumenten en ontwerpkeuzes kritisch op effectiviteit, kosten en opbrengsten. Een systeemdynamisch model gaf inzicht in het effect op de milieu-impact, de circulariteit en de neveneffecten. Daardoor is de Inkooptoolbox Duurzame Wegen een robuust en betrouwbaar instrument.”
Veel gemeenten en provincies werken al op niveau goud
Dus nu werken alle wegbeheerders met de Inkooptoolbox? “Nog niet allemaal. Deels omdat ze er nog niet bekend mee zijn. Daarom gaan we bij hen langs om samen te kijken hoe de toolbox hen kan helpen. Wat leuk is om te zien, is dat veel gemeenten en provincies nu al blijken te werken op ambitieniveau goud, zoals de gemeente Dongen en Provincie Drenthe. Een mooie bevestiging dat ze de goede dingen doen.”
Drie ambitieniveaus
Niveau goud? “Ja, we hebben de inkooptoolbox onderverdeeld in drie ambitieniveaus: brons, zilver en goud. Dit werkt goed om intern het gesprek aan te gaan over de impact die je wilt maken, hoeveel tijd en geld je wilt investeren en welke risico’s je aanvaardt. Op NPDW-inkooptoolbox.nl kun je testen welk niveau het beste bij jouw organisatie past.”
“Onder niveau brons staan zaken als Warm Mix Asfalt, een minimaal gehalte partiële recycling en uniforme MKI-plafondwaarden. Dit zijn minimumeisen die in de praktijk al gangbaar zijn. Je vermindert de milieu-impact en het grondstoffengebruik bij asfalt met 10 tot 15%, zonder noemenswaardige invloed op de kosten.
“Bij niveau zilver stuur je in aanvulling op niveau brons actiever op duurzaamheid. Je hanteert bijvoorbeeld MKI als gunningscriterium, je stuurt op minder asfaltmengsels en je hergebruikt elementenverharding. Dit vraagt om een iets grotere inspanning en investering. En je verdubbelt de impact: een reductie van de milieu-impact en het grondstoffengebruik bij asfalt van 20 tot 30%.”
“Tot slot heb je niveau goud dat in aanvulling op niveau zilver inzet op nieuwe technieken en samenwerkingsvormen: je past jaarlijks tenminste één innovatie toe. Je neemt iets meer risico, er komt wat meer bij kijken en de impact is navenant: je vermindert de milieu-impact en het grondstoffengebruik bij asfalt met 25 tot 35%.”
Oproep: Committeer je minimaal aan niveau brons
“Wegbeheerders bevinden zich in de unieke positie dat ze bepalen hoe de wegen van de toekomst eruitzien. En daarmee de toekomst van onze kinderen. De oproep die ik doe: committeer je minimaal aan niveau brons.”
Organisatie meekrijgen
Maar hoe krijgen wegbeheerders hun organisatie mee? “Een vraag die we vaak krijgen. Daarom hebben we per ambitieniveau een managementsamenvatting gemaakt om bestuurders en interne opdrachtgevers te betrekken. En je bespaart ook tijd. Inkopers en bestekschrijvers hebben nu een kant-en-klaar uniform overzicht én voorbeeldteksten met maatregelen die daadwerkelijk duurzame impact maken. En heb je toch nog vragen? Dan staat onze helpdesk voor je klaar. Zo bouwen we samen aan duurzame wegen.”
Bekijk de Inkooptoolbox kosteloos op npdw-inkooptoolbox.nl.